Trái Đất bắt được tín hiệu từ quá khứ 12 tỉ năm trước, bí ẩn hố đen dần lộ diện?

Các nhà khoa học phát hiện chuẩn tinh cổ đại ID830 tồn tại cách đây 12 tỉ năm, sở hữu khối lượng khổng lồ và tốc độ tăng trưởng vượt "giới hạn Eddington", đồng thời phát ra cả tia X lẫn sóng radio, thách thức nhiều mô hình vật lý thiên văn hiện nay.

Theo Live Science, giới thiên văn học vừa công bố phát hiện gây chấn động về một chuẩn tinh cổ đại mang tên ID830 – một lỗ đen siêu khối lượng tồn tại cách đây khoảng 12 tỉ năm. Vào thời điểm đó, vũ trụ mới chỉ đạt khoảng 15% độ tuổi hiện nay, nhưng ID830 đã đạt khối lượng tương đương 440 triệu lần Mặt Trời, một con số gần như vượt mọi dự đoán trước đây.

Với khối lượng khổng lồ này, ID830 nặng gấp khoảng 100 lần Sagittarius A* – lỗ đen siêu khối lượng nằm ở trung tâm thiên hà Milky Way (Ngân Hà). Không chỉ đồ sộ về kích thước, vật thể này còn khiến các mô hình vật lý thiên văn hiện tại phải xem xét lại vì tốc độ tăng trưởng và đặc tính bức xạ bất thường của nó.

Khám phá được công bố trên tạp chí khoa học The Astrophysical Journal cho biết nhóm nghiên cứu đã xác định tốc độ phát triển của ID830 thông qua việc đo độ sáng ở bước sóng tia cực tím (UV) và tia X. Kết quả cho thấy cường độ tia X phát ra từ ID830 đặc biệt mạnh, chứng tỏ nó đang bồi tụ vật chất với tốc độ cao hơn nhiều so với mức thông thường.

Cụ thể, ID830 được tính toán là đang tăng khối lượng nhanh gấp khoảng 13 lần "giới hạn Eddington" – ngưỡng tối đa mà một lỗ đen có thể hấp thụ vật chất trước khi áp suất bức xạ đẩy vật chất ra ngoài. Việc vượt qua rào cản này được gọi là quá trình bồi tụ siêu Eddington, vốn được cho là rất hiếm và khó duy trì trong thời gian dài.

Theo đồng tác giả Sakiko Obuchi từ Đại học Waseda ở Tokyo (Nhật Bản), nguyên nhân có thể xuất phát từ việc một lượng khí khổng lồ bất ngờ tràn vào lỗ đen. Bà nhận định: "Thiên thể đó phải là một ngôi sao cực kỳ khổng lồ", ám chỉ những dạng sao giả thuyết từng tồn tại trong vũ trụ sơ khai. Nhiều khả năng ID830 đã xé toạc và nuốt chửng một ngôi sao như vậy khi nó tiến quá gần, tạo nên một đợt bồi tụ dữ dội.

Dù vậy, các nhà khoa học cho rằng trạng thái "vượt giới hạn" này chỉ mang tính tạm thời. Theo ước tính, giai đoạn bồi tụ siêu Eddington của ID830 có thể chỉ kéo dài khoảng 300 năm – một khoảnh khắc cực ngắn nếu so với vòng đời hàng triệu đến hàng tỉ năm của các cấu trúc vũ trụ.

Không dừng lại ở đó, ID830 còn phát ra đồng thời cả tia X lẫn sóng radio cường độ mạnh – một tổ hợp đặc điểm vốn được xem là khó có thể cùng tồn tại. Theo lý thuyết hiện hành, khi lỗ đen bồi tụ vật chất ở mức siêu Eddington, các dòng vật chất và bức xạ mạnh sẽ làm gián đoạn hoặc triệt tiêu cơ chế phát ra sóng radio và tia X ổn định. Thế nhưng ID830 lại thể hiện cả hai loại bức xạ một cách rõ rệt.

Điều này khiến giới nghiên cứu đặt ra giả thuyết rằng có thể tồn tại những cơ chế vật lý chưa được hiểu đầy đủ. Các tia X và sóng radio từ ID830 nhiều khả năng được tạo ra thông qua những quá trình phức tạp hơn so với mô hình tiêu chuẩn hiện nay.

Nhìn tổng thể, các đặc tính "phá vỡ quy luật" của ID830 cho thấy nó đang ở trong một giai đoạn chuyển tiếp hiếm gặp. Trong giai đoạn này, lỗ đen vừa hấp thụ vật chất với tốc độ cực cao, vừa giải phóng năng lượng dữ dội ra môi trường xung quanh. Chính sự kết hợp đó khiến nó phát sáng rực rỡ như một ngôi sao, từ đó được phân loại là chuẩn tinh.

Phân tích dưới ánh sáng cực tím cũng mở ra một khả năng đáng chú ý: những chuẩn tinh tương tự ID830 có thể không hiếm như từng nghĩ trong vũ trụ sơ khai. Nếu điều này được xác nhận, nó sẽ làm thay đổi cách chúng ta hiểu về quá trình hình thành và tiến hóa của các thiên hà thời kỳ đầu.

Dự đoán chiêm tinh: Hố đen nổ tung giữa vũ trụ sau 10 năm khiến khoa học hoảng! Moon16:00:30 20/09/2025Theo giả thuyết, trong 10 năm tới, nhân loại có thể chứng kiến một hố đen phát nổ. Sự kiện này sẽ làm thay đổi nền vật lý hiện đại và hé lộ nhiều bí ẩn. Một số người thậm chí đã liên kết sự kiện này với dự đoán chiêm tinh khiến...