Geisha Nhật Bản và những bí mật sau lớp phấn trắng mà không phải ai cũng biết

Ẩn sau lớp phấn trắng, mái tóc cầu kỳ và những bộ kimono lộng lẫy không phải là những "bóng hồng bí ẩn" vô lý tưởng như nhiều người lầm tưởng, geisha - những nghệ sĩ truyền thống của Nhật Bản - là hiện thân của kỷ luật, nghệ thuật và nét thanh tao sâu sắc.

Từ thời Edo tới nay, họ đã trải qua cả định kiến, luật lệ khắt khe và những hiểu lầm hàng thế kỷ để trở thành biểu tượng văn hóa tinh tế của xứ Phù Tang.

Từ "geisha" ghép từ "gei" - nghệ thuật và "sha" - người, nghĩa là "con người của nghệ thuật". Họ không chỉ ăn mặc đẹp, trang điểm cầu kỳ mà còn là những nghệ sĩ biểu diễn chuyên nghiệp, được thuê tiếp đãi khách trong các buổi tiệc cao cấp, tại quán trà hay nhà hàng truyền thống. Ở đó, geisha hát, múa, chơi nhạc cụ cổ truyền như shamisen, thực hiện trà đạo và trò chuyện duyên dáng với khách. Chính những kỹ năng này mới là điều giữ gìn tinh hoa văn hóa truyền thống Nhật Bản mà không phải vẻ ngoài bắt mắt khiến du khách thích thú.

Không chỉ đơn thuần có một tên gọi, geisha ở Kyoto - cái nôi văn hóa lâu đời - thường được gọi là geiko, còn ở Niigata hay Kanazawa họ được gọi là geigi. Dù tên gọi khác nhau, bản chất nghề nghiệp vẫn là những nữ nghệ sĩ truyền thống. Ngày nay, ước tính chỉ còn khoảng 600 geisha hoạt động trên toàn Nhật Bản - con số nhỏ bé nếu so với thời hoàng kim cuối thời Edo (1603-1867). Một nửa trong số đó làm việc tại Kyoto, đặc biệt trong những khu phố geisha nổi tiếng gọi là hanamachi - nghĩa là "thị trấn hoa".

Để trở thành geisha, không phải chỉ mất một đêm. Một cô gái muốn bước vào nghề thường bắt đầu từ khoảng 15 tuổi sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở với danh xưng "maiko" - nghĩa là "cô gái của những vũ điệu". Tại các okiya - nhà trọ do "okaasan" (người mẹ quản lý) điều hành - maiko sống tập trung để học: ca hát, múa, chơi nhạc cụ, trà đạo, thư pháp, cắm hoa, thơ ca và đặc biệt là nghệ thuật trò chuyện. Trong khoảng thời gian học việc kéo dài khoảng 5 năm, mọi chi phí ăn ở, kimono và đào tạo đều do okiya chi trả, và thu nhập của maiko trong thời gian này thuộc về okiya. Chỉ khi hoàn thành nghi lễ "erikae" - quay cổ áo - vào khoảng 20 tuổi, họ mới chính thức trở thành geisha và bắt đầu kiếm tiền cho riêng mình.

Trang điểm là một phần không thể thiếu của geisha. Lớp nền trắng được gọi là "oshiroi" được phủ kín mặt và cổ, ngoại trừ phần gáy để lộ đường viền gọi là "eri-ashi" - biểu tượng của vẻ quyến rũ kín đáo trong truyền thống Nhật Bản. Trước khi thoa phấn, họ bôi một lớp sáp làm mịn da, sau đó tô môi và mắt bằng sắc đỏ beni và vẽ lông mày tinh tế. Quá trình trang điểm mỗi ngày có thể mất từ 30 phút đến một giờ. Maiko thường trang điểm đậm hơn geisha, và kiểu tóc cũng khác biệt: maiko dùng tóc thật, còn geisha đội tóc giả trong các kiểu truyền thống. Kimono của maiko thường rực rỡ, tay áo dài với obi lớn, đi guốc gỗ cao okobo, trong khi geisha chọn kimono và phụ kiện trang nhã hơn.

Một trong những hiểu lầm lớn nhất về geisha là họ hành nghề mại dâm. Thực tế, họ là nghệ sĩ biểu diễn và phục vụ văn hóa. Lịch sử từng có khu đèn đỏ yukaku thời Edo với tầng lớp kỹ nữ cao cấp gọi là oiran, nhưng đó là hai nghề khác nhau. Tục "mizuage" - bán trinh tiết maiko - tồn tại trong quá khứ nhưng bị bãi bỏ sau khi Nhật Bản thông qua luật chống mại dâm năm 1956. Sau Thế chiến II, một số gái mại dâm tự xưng "geisha girl" với binh lính nước ngoài đã khiến thế giới hiểu sai, nhưng trong truyền thống chính thống, geisha là người bán nghệ thuật, không bán thân.

Geisha và maiko sống trong okiya như một gia đình thứ hai, nơi kỷ luật và truyền thống được giữ gìn. Khi còn nợ chi phí đào tạo, geisha không được giữ toàn bộ thu nhập cho đến khi trả hết. Việc gặp gỡ và thưởng thức nghệ thuật geisha không hề dễ - các buổi tiệc có geisha không dành cho khách vãng lai, mà thường cần người giới thiệu từ khách quen của okiya. Dù vậy, du khách vẫn có thể xem biểu diễn trong các lễ hội như Miyako Odori ở Kyoto mỗi tháng 4 theo lịch truyền thống.

Giữa nhịp sống hiện đại của Nhật Bản, bóng dáng geisha trên những con phố cổ vẫn như nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại: lặng lẽ, đầy kiêu hãnh và nguyên vẹn trong tinh hoa văn hóa.

Hoàng đế "keo kiệt" nhất Trung Quốc: Lăng mộ lại ẩn chứa điều bất ngờ Đình Như08:11:25 23/01/2026Trong các triều đại phong kiến Trung Quốc, vua chúa lúc còn sống đều hưởng thụ cuộc sống vinh hoa phú quý xa xỉ đến tột cùng. Đến khi mất đi tang lễ cũng hết sức trọng thể linh đình.