Bí ẩn tấm bia khắc chữ "Đồng đường cộng huyệt", liên quan 2 thái giám nhà Minh?

Trong quá trình thi công tuyến tàu điện ngầm số 7 tại khu vực chùa Kim Tượng, huyện Cẩm Giang, TP. Thành Đô, các công nhân xây dựng bất ngờ phát hiện một quần thể lăng mộ cổ quy mô lớn nằm sâu dưới lòng đất.

Quá trình khai quật tiếp tục mang đến thêm nhiều phát hiện quan trọng. Bên trong các ngôi mộ, các nhà khảo cổ tìm thấy số lượng lớn di vật tùy táng như gốm sứ, ngọc bích, đá quý, cùng các hiện vật bằng vàng, bạc và đồng. Những hiện vật này cho thấy chủ nhân các ngôi mộ không phải người dân thường. Dựa trên tư liệu lịch sử và đặc điểm kiến trúc, giới chuyên môn xác định đây là lăng mộ của các thái giám phục vụ trong phủ Thục Vương thời Minh triều.

Tuy nhiên, giữa quần thể lăng mộ ấy, một ngôi mộ đặc biệt đã thu hút sự chú ý lớn. Đó là mộ chung của hai thái giám – điều hiếm thấy trong lịch sử chôn cất thời phong kiến. Câu hỏi đặt ra: họ là ai và vì sao lại được an táng chung một huyệt mộ? Câu trả lời dần hé lộ khi các nhà khảo cổ tìm thấy một tấm văn bia còn khá rõ nét, ghi chép chi tiết về thân thế và mối quan hệ của hai người.

Theo nội dung khắc trên bia đá, hai thái giám có tên Ngụy Ngọc và Nguyễn Anh. Họ là bạn từ thuở nhỏ, cùng lớn lên trong hoàn cảnh khó khăn và cùng nhập cung khi còn rất bé. Năm Ngụy Ngọc 8 tuổi, Nguyễn Anh mới 6 tuổi, cả hai đã bước chân vào phủ Thục Vương. Từ những đứa trẻ bỡ ngỡ chốn cung đình, họ dần trưởng thành trong môi trường đầy nghi lễ, quyền lực và cả những âm thầm, cô độc.

Ngụy Ngọc được ghi nhận là thái giám thân tín của vua Thục Huệ, từng bước tiếp cận trung tâm quyền lực trong phủ. Nhờ sự tín nhiệm đó, ông có vị thế khá cao trong hàng ngũ hoạn quan. Trong khi đó, Nguyễn Anh – người bạn gắn bó từ thuở ấu thơ – cũng được trọng dụng, giữ chức thái giám quản sự trong cung đình. Suốt nhiều thập kỷ, họ cùng trải qua những biến động chính trị, những thăng trầm nơi hoàng cung và chia sẻ với nhau những nỗi niềm khó nói.

Theo sử liệu, vào năm 1515, khi cả hai đã ngoài 50 tuổi – độ tuổi xế chiều trong bối cảnh thời đó – họ bắt đầu nghĩ đến chuyện hậu sự. Không gia đình riêng, không con cái nối dõi, hai người quyết định sẽ cùng nhau an nghỉ tại vùng ngoại ô phía đông Thành Đô. Lời hẹn ước ấy sau này được khắc thành tám chữ trên văn bia: "Nguyện chôn cùng mộ, tình cảm trường cửu".

Khi Ngụy Ngọc qua đời trước, Nguyễn Anh đã lo liệu an táng bạn trong ngôi mộ đã chuẩn bị sẵn. Ông cũng dặn dò người khác rằng khi mình mất đi, hãy chôn cất chung trong cùng huyệt mộ ấy. Lời dặn được thực hiện trọn vẹn, để rồi hàng trăm năm sau, hậu thế mới có dịp đọc lại câu chuyện đặc biệt này.

Trong xã hội phong kiến Trung Hoa, thái giám – hay còn gọi là hoạn quan – là những người phục vụ, hầu cận hoàng đế, vương gia và phi tần. Dù có thể nắm giữ quyền lực nhất định trong cung đình, địa vị xã hội của họ nhìn chung vẫn thấp kém, thường bị khinh miệt hoặc thương cảm. Phần lớn xuất thân từ gia đình nghèo khó, họ buộc phải tiến cung từ nhỏ, đánh đổi cuộc đời riêng tư để đổi lấy cơ hội sinh tồn.

Theo quan niệm truyền thống, nhiều thái giám sau khi qua đời không được an táng trong lăng mộ tổ tiên vì bị coi là "không trọn vẹn", điều có thể khiến gia tộc xấu hổ. Không ít người phải chôn cất ở nơi xa quê quán, thiếu vắng sự thờ phụng của hậu duệ. Chính vì thế, việc hai thái giám chủ động lựa chọn chôn chung với nhau mang ý nghĩa đặc biệt, vừa là sự bù đắp tinh thần, vừa là khát vọng được nương tựa nơi cuối đời.

Tám chữ khắc trên bia mộ không chỉ thể hiện tình cảm gắn bó sâu đậm giữa hai con người cùng cảnh ngộ, mà còn phản chiếu phần nào số phận bi thương của tầng lớp thái giám trong lịch sử. Bị tách khỏi gia đình từ nhỏ, sống trong khuôn khổ cung đình khắt khe và khi chết đi cũng khó trở về cội nguồn, họ vẫn mang trong mình khát vọng về sự gắn bó, về một "gia đình" theo cách riêng của mình.

Bí ẩn mộ Tần Thủy Hoàng, chuyên gia khiếp sợ sau 2.200 năm vẫn không dám mở ra Trần Mạn17:25:48 28/01/2026Được xem là quần thể lăng mộ đồ sộ nhất Trung Quốc, thế nhưng hiện thực đối lập là đến nay, sau hơn 2.200 năm, dù với máy móc hiện đại và kiến thức vững vàng, giới chuyên môn vẫn không dám khai quật nơi yên nghỉ của vị vua lừng danh này.