Nga tạo virus "không tồn tại trong tự nhiên" có thể tiêu diệt tế bào ung thư?

Các nhà khoa học Nga vừa tạo ra virus tiêu ung thư có khả năng tấn công chọn lọc tế bào bệnh, gần như không gây hại tế bào lành. Đột phá này mở ra hướng điều trị hiệu quả, ít tác dụng phụ hơn.

Ngày 27/4, theo thông tin từ Hãng thông tấn TASS, các nhà khoa học thuộc Đại học Quốc gia Novosibirsk (NSU) đã công bố một bước tiến đáng chú ý trong lĩnh vực điều trị ung thư: phát triển thành công một loại virus tiêu ung thư (oncolytic virus) thế hệ mới với khả năng nhắm trúng đích tế bào bệnh.

Điểm đặc biệt của loại virus "nhân tạo" này nằm ở thiết kế di truyền. Nhóm nghiên cứu đã cài đặt thêm gen kích thích miễn dịch vào cấu trúc virus, đồng thời tạo ra một đột biến giúp nó nhận diện chính xác các tế bào ung thư. Nhờ đó, virus có thể tấn công chọn lọc vào khối u mà không gây tổn hại đáng kể đến các tế bào khỏe mạnh xung quanh.

Sau quá trình thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, kết quả cho thấy virus hoạt động hiệu quả trong việc phá hủy tế bào ung thư, đồng thời gần như không ảnh hưởng đến tế bào lành. Chia sẻ về thành tựu này, nhà khoa học Anastasia Pak – thạc sĩ nghiên cứu sinh tại NSU và là một trong những tác giả của nghiên cứu – nhấn mạnh:
"Chúng tôi đã tạo ra được một loại virus tiêu ung thư chỉ lây nhiễm vào tế bào khối u và gần như không gây hại cho tế bào khỏe mạnh. Trong tự nhiên, loại virus như vậy không tồn tại — nó chỉ có thể được tạo ra trong điều kiện phòng thí nghiệm".

Thành tựu này được đánh giá là đóng góp tích cực vào mục tiêu số 3 trong 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc – hướng đến đảm bảo sức khỏe tốt và nâng cao chất lượng cuộc sống cho toàn cầu. So với các phương pháp điều trị truyền thống như hóa trị, virus tiêu ung thư thế hệ mới hứa hẹn giảm đáng kể tác dụng phụ, đồng thời giúp bệnh nhân tiết kiệm chi phí và thời gian phục hồi.

Về cơ chế hoạt động, virus tiêu ung thư vận hành theo cách rất tinh vi. Nó nhận diện các dấu hiệu đặc trưng trên bề mặt tế bào ung thư – những đặc điểm mà tế bào bình thường không có hoặc biểu hiện rất yếu. Sau khi xâm nhập vào bên trong, virus tận dụng bộ máy sinh học của chính tế bào ung thư để nhân lên. Quá trình này tiếp diễn cho đến khi tế bào bị phá vỡ hoàn toàn, dẫn đến sự ra đi của tế bào bệnh.

Các tế bào lành được sử dụng trong thí nghiệm bao gồm nguyên bào sợi (fibroblast) và tế bào sừng (keratinocyte) của con người. Trong khi đó, tế bào bệnh lý là dòng ung thư biểu mô tuyến phổi – một trong những dạng ung thư phổ biến và khó điều trị nhất hiện nay. Kết quả thu được vượt ngoài kỳ vọng ban đầu của nhóm nghiên cứu.

Không dừng lại ở việc tiêu diệt trực tiếp khối u, các nghiên cứu gần đây còn cho thấy virus tiêu ung thư có thể kích hoạt hệ miễn dịch của cơ thể. Khi tế bào ung thư bị phá vỡ, các kháng nguyên khối u được giải phóng, đồng thời phát ra những tín hiệu cảnh báo, giúp hệ miễn dịch nhận diện và tấn công các tế bào ung thư còn sót lại.

Đáng chú ý, virus còn kích thích sản sinh các phân tử quan trọng như cytokine kháng viêm, từ đó tạo ra phản ứng chống khối u mạnh mẽ. Cơ chế này không chỉ tác động lên khối u ban đầu được tiêm virus mà còn có khả năng tiêu diệt các ổ di căn ở những vị trí khác trong cơ thể – một yếu tố then chốt trong điều trị ung thư giai đoạn muộn.

Hiện tại, toàn bộ nghiên cứu vẫn đang ở giai đoạn in vitro, tức là thử nghiệm trên tế bào trong phòng thí nghiệm, chưa tiến hành trên động vật hay con người. Trong thời gian tới, nhóm khoa học tại NSU dự kiến sẽ kết hợp virus tiêu ung thư với phương pháp hóa trị nhằm đánh giá hiệu quả hiệp đồng giữa hai hướng điều trị.

Đúng 0h năm mới, em bé 3kg chào đời gây xúc động tại Phụ sản Trung ương Thảo Vi13:58:55 17/02/2026Đúng thời khắc giao thừa, bé Minh Khôi nặng 3kg chào đời an toàn tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, trở thành công dân nhí đầu tiên của năm mới, mang đến niềm hạnh phúc vỡ òa cho gia đình.