Suy thận mạn đang dần trẻ hóa, bác sĩ cảnh báo thói quen nhiều người mắc

Suy thận mạn đang gia tăng nhanh và có xu hướng trẻ hóa tại Việt Nam, nhiều người phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn cuối. Lối sống thiếu lành mạnh, thức khuya, ăn đêm là nguyên nhân âm thầm gây tổn thương thận.

Tình trạng suy thận mạn tại Việt Nam đang trở thành vấn đề y tế đáng lo ngại khi số ca mắc ngày càng gia tăng, đặc biệt ở người trẻ. Theo thống kê của Bộ Y tế, cả nước hiện có hơn 10 triệu người mắc bệnh thận mạn, trong đó khoảng 26.000 người đã ở giai đoạn cuối. Đây không chỉ là gánh nặng về sức khỏe mà còn ảnh hưởng lớn đến kinh tế của gia đình và xã hội.

Đáng chú ý, bệnh không còn giới hạn ở nhóm người cao tuổi như trước đây mà đang có xu hướng "trẻ hóa" rõ rệt. Tỷ lệ người từ 18–30 tuổi mắc bệnh thận hiện chiếm khoảng 20–30%, một con số khiến giới chuyên môn không khỏi lo ngại.

Một trường hợp điển hình là nam thanh niên 22 tuổi ở Hà Nội. Ban đầu, anh chỉ cảm thấy buồn nôn, mất ngủ, ăn uống kém và nghĩ rằng nguyên nhân do stress hoặc rối loạn tiêu hóa nên không đi khám. Chỉ đến khi cơ thể mệt lả, buồn nôn kéo dài, anh mới đến bệnh viện kiểm tra và được chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn cuối. Lúc này, lựa chọn điều trị chỉ còn lọc máu định kỳ hoặc ghép thận.

Thực tế, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa đã thực hiện thành công ca ghép thận cho bệnh nhân 22 tuổi từ người mẹ hiến tặng. Trước đó, bệnh nhân này nhiều lần rơi vào tình trạng nguy kịch như suy hô hấp, phù phổi cấp, tăng huyết áp kháng trị, phải thở máy và lọc máu cấp cứu. Sau giai đoạn hồi sức, người bệnh phải duy trì lọc máu 3 lần mỗi tuần, khiến sức khỏe suy giảm nghiêm trọng và chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng nặng nề.

Không chỉ riêng trường hợp này, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á cũng cho biết trong năm qua đã thực hiện ba ca ghép thận cho bệnh nhân trẻ từ 25–28 tuổi. Điều này cho thấy suy thận đang âm thầm gia tăng đối với người trẻ với tốc độ đáng báo động.

Theo TS Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu (Bệnh viện Bạch Mai), nhiều bệnh nhân trẻ nhập viện điều trị nội trú do viêm cầu thận mạn và không ít người đã ở giai đoạn cuối. Trong khi đó, Hiệp hội Thận học quốc tế nhận định bệnh thận mạn là nguyên nhân gây tử vong nhanh thứ ba trên toàn cầu và có thể đứng thứ năm vào năm 2040.

Các chuyên gia cho biết, nguyên nhân chính đến từ những thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh. Nhiều người trẻ hiện nay uống ít nước, thường xuyên nhịn tiểu, ăn mặn, sử dụng thuốc giảm đau kéo dài hoặc tự ý dùng thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc. Ngoài ra, việc tiêu thụ nhiều nước ngọt, đồ uống có gas cũng làm tăng nguy cơ sỏi thận và rối loạn chuyển hóa.

Một yếu tố đáng chú ý khác là thói quen thức khuya. Theo bác sĩ Đinh Minh Trí (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM), thức khuya không trực tiếp gây hại cho thận nhưng lại làm rối loạn nhịp sinh học, tăng hormone cortisol, gây stress và làm huyết áp dao động. Đặc biệt, thức khuya thường đi kèm với ăn đêm – thói quen khiến đường huyết và mỡ máu tăng cao. Khi tình trạng này kéo dài, thận phải hoạt động quá tải để lọc các chất dư thừa, từ đó suy yếu dần theo thời gian.

Các bệnh lý như đái tháo đường, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận mạn. Trong khi đó, lối sống thiếu vận động, ăn uống không kiểm soát và sinh hoạt thiếu điều độ lại góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh này.

Điều nguy hiểm là suy thận thường tiến triển âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng, khiến việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém.

Để phòng ngừa, các bác sĩ khuyến cáo cần duy trì lối sống lành mạnh: uống đủ nước, hạn chế ăn mặn, tránh lạm dụng thuốc, không sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc. Đồng thời, nên giữ giờ giấc sinh hoạt ổn định, hạn chế thức khuya và ăn đêm, tăng cường vận động thể chất.

Dấu hiệu cảnh báo suy thận: Đi bộ thấy biểu hiện này cần đặc biệt lưu ý PV06:45:11 02/05/2026Các dấu hiệu như đi nhanh mệt, chân nặng hoặc phù chân không phải lúc nào cũng do suy thận, nhưng nếu kéo dài hoặc xuất hiện kèm triệu chứng bất thường khác, người bệnh nên đi khám sớm để được kiểm tra chức năng thận.