Hai quốc gia duy nhất trên thế giới đón Tết năm 1405 vào giữa năm 2026

Trong khi phần lớn thế giới đang tất bật với nhịp sống của năm 2026 theo Công lịch, tại Iran và Afghanistan, người dân lại đang chuẩn bị cho những ngày cuối cùng của năm 1404 để sẵn sàng bước sang năm 1405.

Thực tế này gắn liền với hệ thống lịch Solar Hijri - một trong những loại lịch cổ xưa, độc đáo và chính xác bậc nhất của nhân loại vẫn còn được sử dụng cho đến ngày nay. Sự khác biệt đó khiến nhiều du khách lần đầu đặt chân tới Iran hoặc Afghanistan không khỏi bối rối. Trên các văn bản hành chính, báo chí địa phương hay đồng hồ công cộng, con số năm hiển thị hoàn toàn khác với những gì họ quen thuộc.

Lịch Solar Hijri cũng lấy mốc khởi đầu từ sự kiện Hijra (cuộc di cư của nhà tiên tri Muhammad vào năm 622) giống với lịch Hồi giáo truyền thống. Tuy nhiên, điểm khác biệt căn bản nằm ở chỗ hệ thống này không dựa vào chu kỳ Mặt Trăng mà hoàn toàn căn cứ theo chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời. Chính điều đó giúp Solar Hijri duy trì được sự ổn định tuyệt đối về mùa màng và khí hậu qua hàng nghìn năm.

Khác với Công lịch, năm mới tại Iran và Afghanistan không bắt đầu vào ngày 1/1. Thời khắc chuyển giao năm cũ năm mới chỉ diễn ra khi xuân phân xuất hiện, tức lúc Mặt Trời đi qua xích đạo, thường rơi vào khoảng ngày 21/3 dương lịch. Sự kiện này được gọi là Nowruz - Tết cổ truyền có lịch sử hơn 3.000 năm, đồng thời đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Nowruz không chỉ đơn thuần là khoảnh khắc đánh dấu năm mới, mà còn tượng trưng cho sự hồi sinh của thiên nhiên, sự kết thúc của mùa đông lạnh giá và khởi đầu cho một chu kỳ sống tràn đầy năng lượng.

Chính vì vậy, trong suốt những tháng đầu của năm 2026 theo Công lịch, người dân Iran và Afghanistan vẫn đang sống trong năm 1404. Họ hoàn tất những công việc cuối cùng, chuẩn bị lễ nghi, dọn dẹp nhà cửa và trang hoàng không gian sống để chờ đợi giây phút Nowruz. Chỉ khi thời điểm xuân phân chính xác được xác định, năm 1405 mới chính thức bắt đầu, không sớm hơn cũng không muộn hơn dù chỉ một khoảnh khắc.

Hệ thống lịch Solar Hijri từ lâu đã nhận được sự ngưỡng mộ của giới khoa học và thiên văn học toàn cầu. Điểm ưu việt của nó nằm ở cách xác định năm nhuận và thời điểm khởi đầu năm mới. Thay vì áp dụng các quy tắc bù nhuận cố định như lịch Gregorius, Solar Hijri dựa trên những quan sát thực tế tại các đài thiên văn. Nhờ đó, các tháng trong năm luôn gắn chặt với hiện tượng tự nhiên và điều kiện thời tiết. Sự chính xác này khiến nhiều chuyên gia đánh giá Solar Hijri là một trong những hệ thống lịch chuẩn xác nhất từng được con người xây dựng, đồng thời là minh chứng cho trình độ khoa học vượt bậc của các nền văn minh Trung Đông cổ đại.

Dù vậy, trong bối cảnh toàn cầu hóa, Công lịch vẫn giữ vai trò chủ đạo trong các hoạt động giao thương quốc tế, ngoại giao và kinh tế. Iran và Afghanistan cũng không nằm ngoài xu thế này khi sử dụng song song hai hệ thống lịch. Công lịch phục vụ các mối quan hệ quốc tế, trong khi Solar Hijri lại là "nhịp tim" của đời sống nội tại. Từ kỳ nghỉ lễ, lịch học tập, kế hoạch sản xuất cho đến các văn bản pháp lý trong nước, tất cả đều xoay quanh con số 1405 sắp tới.

Sự tồn tại song song của hai hệ thống lịch không tạo ra rào cản hay sự cô lập, mà ngược lại, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa độc đáo của mỗi quốc gia. Đối với người dân địa phương, Solar Hijri không chỉ là cách đếm thời gian mà còn là sợi dây kết nối giữa hiện tại và di sản hàng nghìn năm lịch sử. Với du khách phương Tây, việc đón năm mới vào cuối tháng 3 mang lại cảm giác như đang sống trong hai thế giới cùng lúc - nơi quá khứ và hiện tại giao thoa trên từng con số của tờ lịch. Chính sự khác biệt ấy đã khiến Iran và Afghanistan trở thành điểm đến độc đáo trên thế giới.

Máy bay MH370 mất tích, xuất hiện manh mối mới, lộ kế hoạch 'độc đoán' phía sau? Hanni17:01:14 06/01/2026Cuộc tìm kiếm MH370 vừa chính thức được khởi động lại tại Ấn Độ Dương sau gần 12 năm mất tích đầy bí ẩn. Sự xuất hiện của những manh mối mới cùng nghi vấn về một kế hoạch độc đoán phía sau hành trình định mệnh khiến thế giới sững sờ.