Ngôi làng bí ẩn ở Nhật Bản: Người dân sống cùng trăm con búp bê rùng rợn

Ẩn mình sâu trong thung lũng Iya thuộc đảo Shikoku ít dân cư nhất Nhật Bản, ngôi làng Nagoro ngày nay được cả thế giới biết đến không phải vì sự trù phú hay hiện đại, mà vì một điều kỳ lạ là số lượng búp bê ở đây nhiều gấp 10 lần số cư dân thật.

Những búp bê to bằng người thật, được đặt khắp làng như trong trường học, trên đồng ruộng, bên vệ đường hay trước cửa nhà khiến du khách vừa tò mò, vừa có chút rợn ngợp. Nhưng đằng sau "ngôi làng kỳ dị" ấy là một câu chuyện nhân văn, đầy hoài niệm và trăn trở về sự già hóa, cô đơn và khát vọng hồi sinh của vùng nông thôn Nhật Bản.

Ngôi làng nơi con người dần biến mất

Trong nhiều thập niên qua, Nhật Bản là quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Khi lớp trẻ đổ về các đô thị lớn tìm cơ hội học tập và việc làm, các vùng quê như Nagoro dần trở nên trống vắng. Cách đây vài chục năm, Nagoro từng là một cộng đồng sôi động với khoảng 300 người. Nhưng đến nay, làng chỉ còn chưa đến 30 cư dân, phần lớn là người cao tuổi. Đáng buồn hơn, đã 18 năm trôi qua nơi đây không còn tiếng khóc hay tiếng cười của trẻ em.

Ngôi trường tiểu học từng là trung tâm sinh hoạt của làng đã đóng cửa vào năm 2012, ngay sau khi hai học sinh cuối cùng tốt nghiệp. Không còn tiệm tạp hóa, không còn quán ăn, không còn phòng khám y tế – Nagoro giờ chỉ còn lại những ngôi nhà cũ kỹ và ký ức về một thời đã qua.

Người phụ nữ thổi hồn vào những búp bê

Trở lại làng vào đầu những năm 2000, bà Ayano Tsukimi, nay đã 70 tuổi, không khỏi ngỡ ngàng khi chứng kiến quê hương mình dần "chết lặng". Cảm giác trống trải thôi thúc bà làm điều gì đó để lấp đầy khoảng không ấy. Ban đầu, bà chỉ đơn giản làm một con bù nhìn để đuổi chim khỏi ruộng đậu, nhưng khi nhìn nó, bà nhận ra khuôn mặt ấy gợi nhớ đến người cha đã khuất. "Nó trông như người thật," bà kể. "Và tôi cảm thấy như cha vẫn còn ở đây".

Từ đó, Ayano bắt đầu tạo ra những búp bê mô phỏng những người từng sống trong làng – hàng xóm, bạn bè, thầy giáo, học sinh, nông dân... Mỗi búp bê là một ký ức được tái sinh. Bà làm khung bằng gỗ và dây thép, nhồi giấy báo, mặc lên những bộ quần áo cũ do người dân khắp Nhật Bản gửi tặng. Từng khuôn mặt đều được bà chăm chút tỉ mỉ, phác họa lại dáng dấp, thần thái của "người thật".

Hai mươi năm trôi qua, bà Ayano cùng bạn bè đã tạo ra hơn 350 búp bê, đặt chúng khắp nơi trong làng. Trong khuôn viên ngôi trường cũ, bà sắp xếp hơn 40 búp bê học sinh ngồi ngay ngắn trong lớp, nghe giảng bài từ một "giáo viên" bằng vải. Ở sân trường, vài "em nhỏ" đang chơi bóng; ngoài cổng, có "người mẹ" đang đợi con về. Cảnh tượng ấy khiến du khách nghẹn ngào như được nhìn thấy một thời quá khứ hồi sinh.

"Chúng tôi chẳng còn nghe tiếng trẻ con cười nói," bà Ayano chia sẻ trong nước mắt. "Nhưng nhờ những búp bê, tôi cảm thấy ngôi làng vẫn còn hơi thở."

Hằng năm, người dân Nagoro tổ chức Lễ hội Bù nhìn vào tháng 8 – một dịp đặc biệt để tưởng nhớ những người đã rời đi hoặc qua đời. Lễ hội thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới, biến Nagoro thành một điểm đến du lịch độc đáo.

Bà Ayano cho biết: "Tôi không tạo ra chúng vì muốn nổi tiếng. Tôi chỉ muốn Nagoro không bị lãng quên."

Khi "ngôi làng ma" trở thành điểm du lịch nổi tiếng

Ban đầu, nhiều người nghĩ rằng Nagoro là một nơi "ma ám", đặc biệt khi những búp bê có kích thước như người thật được đặt khắp nơi – trong bến xe buýt, ngoài đồng, hay bên dòng suối. Một số du khách đến đây vào buổi tối thừa nhận cảm thấy "rợn gáy", nhất là khi ánh đèn đường hắt lên gương mặt búp bê vô cảm.

Tuy nhiên, đa số du khách lại cảm nhận được vẻ đẹp nhân văn ẩn sau sự "lạnh lẽo" ấy. Fanny Raynaud, một nữ y tá người Pháp, chia sẻ: "Tôi không thấy đáng sợ. Thật ra tôi thấy cảm động. Đây là một cách tuyệt vời để hồi sinh ký ức của ngôi làng."

Chồng cô, anh Chris Monnon, cho biết họ đã dừng lại ở Nagoro sau khi đọc về "ngôi làng búp bê" trên blog du lịch. "Tôi chưa từng thấy nơi nào như thế. Dù vắng người, Nagoro vẫn có một linh hồn sống động – linh hồn được giữ bởi bà Ayano."

Nhờ sự nổi tiếng ngày càng lan rộng, Nagoro đã trở thành một điểm dừng đặc biệt trong hành trình du lịch Shikoku. Du khách ghé qua không chỉ để chụp ảnh, mà còn để tham dự các buổi hướng dẫn làm búp bê do chính bà Ayano tổ chức tại trường mẫu giáo cũ.

Bên cạnh yếu tố du lịch, Nagoro còn mang ý nghĩa sâu sắc hơn – một lời cảnh tỉnh về hiện thực đáng lo của Nhật Bản. Dân số nước này đã giảm liên tục suốt hơn một thập kỷ, đặc biệt ở vùng nông thôn. Thiếu công việc, thiếu dịch vụ, thiếu tương lai khiến giới trẻ buộc phải rời quê hương. "Không có cơ hội cho người trẻ ở đây," bà Ayano thẳng thắn.

Nhưng chính trong sự trống trải ấy, bà đã tìm thấy một cách sáng tạo để chống lại nỗi cô đơn: biến ký ức thành hình hài, biến im lặng thành câu chuyện. Những búp bê của bà không chỉ là đồ vật – chúng là biểu tượng cho tình yêu, sự hoài niệm và lòng gắn bó với quê hương.

Một "thung lũng búp bê" có thật

Nagoro hiện còn được gọi bằng cái tên "Thung lũng búp bê" (The Valley of Dolls) – cũng là tên một bộ phim tài liệu từng được sản xuất về ngôi làng này. Hình ảnh bà Ayano tỉ mỉ khâu từng đôi mắt, vẽ từng nụ cười cho những "người bạn" vô tri đã khiến hàng triệu khán giả trên thế giới xúc động.

Trong cảnh hoàng hôn của thung lũng Iya, giữa những rặng tuyết tùng trầm mặc, bóng dáng người phụ nữ già nhỏ bé ấy vẫn lặng lẽ đi qua từng góc làng, chỉnh lại tư thế cho một búp bê ngồi bên vệ đường, vuốt lại tà áo cho "cô học trò" đang ngồi trong lớp trống. Với bà, đó không phải công việc, mà là một nghi lễ của ký ức – để những người đã khuất và những năm tháng đã qua vẫn được "sống" thêm một lần nữa.

Phép thử ngoại giao của Thủ tướng Takaichi trong tái định hình hướng đi của quan hệ Nhật-Mỹ Hải Vân16:28:17 27/10/2025Tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đang đối mặt với phép thử ngoại giao quan trọng đầu tiên trong nhiệm kỳ, khi bà chuẩn bị tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Tokyo.