Giao thông Lào Cai "nín thở" trước mùa lũ với hơn 5.000 điểm sạt lở

Dù mùa mưa lũ 2026 đang cận kề, hàng nghìn điểm sạt lở từ những năm trước tại Lào Cai vẫn chưa được xử lý triệt để. Hệ thống giao thông trọng yếu đang đối mặt với nguy cơ tê liệt khi nền đất yếu và các "hàm ếch" khổng lồ vẫn chực chờ sập xuống.

Lào Cai, vùng đất biên cương với địa hình đồi núi dốc và chia cắt mạnh, đang phải gánh chịu những hệ lụy khủng khiếp từ biến đổi khí hậu. Những ngày giữa tháng 4/2026, dù nắng nóng vẫn đang gay gắt, nhưng người dân và chính quyền nơi đây không khỏi lo âu khi nhìn lên những vách ta-luy dương rạn nứt.

Số liệu thống kê cho thấy một thực trạng đáng báo động: Sau hai mùa mưa lũ liên tiếp 2024 - 2025, hạ tầng giao thông toàn tỉnh bị tàn phá nặng nề. Chỉ riêng trong năm 2025, toàn tỉnh đã ghi nhận hơn 5.000 điểm sạt lở ta-luy dương và hàng trăm vị trí sạt ta-luy âm. Khối lượng đất đá khổng lồ lên tới hàng trăm nghìn mét khối đã đổ xuống các cung đường, biến nhiều tuyến huyết mạch thành những "cái bẫy" tử thần. Những vết nứt kéo dài và tình trạng sụt lún nền đường không chỉ là con số trên báo cáo, mà là nỗi ám ảnh thường trực của người tham gia giao thông.

Khảo sát tại các tuyến đường trọng yếu, dấu vết của sự tàn phá vẫn còn hiện hữu mồn một. Tuyến đường tỉnh 156 (đoạn Bát Xát - Bản Xèo) là một ví dụ điển hình. Tại đây, đất đá thường xuyên tràn xuống mặt đường ngay cả khi mưa chưa quá lớn. Nguy hiểm hơn cả là những vị trí sạt lở ta-luy âm dạng "hàm ếch".

Ông Nguyễn Văn Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Xèo - lo ngại rằng nếu mưa lớn kéo dài, nền đường vốn đã rỗng bên dưới sẽ sập xuống bất cứ lúc nào, cắt đứt hoàn toàn huyết mạch giao thông của địa phương. Tình trạng này không hề cá biệt khi hàng loạt tuyến đường khác như 151C, 154, 163 hay các Quốc lộ quan trọng (4, 4D, 32, 70) cũng đang trong tình trạng "hở sườn". Có những vị trí, sạt lở đã lấn sâu, làm mất quá nửa nền đường, khiến việc di chuyển của xe tải và xe khách trở nên vô cùng mạo hiểm.

Để đối phó với mùa mưa lũ 2026, Ban Quản lý bảo trì Đường bộ tỉnh Lào Cai đang nỗ lực triển khai đồng loạt 83 dự án sửa chữa định kỳ và đột xuất. Các giải pháp kỹ thuật kiên cố như kè bê tông cốt thép, tường chắn rọ đá đang được huy động tối đa cho các "điểm đen" trên Quốc lộ 4D, 32 và 37.

Tuy nhiên, thực tế thi công lại đang vấp phải những rào cản rất lớn. Ông Vũ Mạnh Cường - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Đường bộ Lào Cai - chỉ ra 3 "nút thắt" chính đang kìm hãm tiến độ xử lý:

• Thiếu bãi đổ thải: Đây là bài toán nan giải nhất. Tại các tuyến như Quốc lộ 4 hay 4D, một bên là vực thẳm/suối, bên còn lại là đất canh tác quý giá của người dân. Việc tìm kiếm một khoảng trống để đổ hàng nghìn mét khối đất đá sạt lở là điều gần như không thể.

• Chi phí vận chuyển tăng cao: Do không có bãi đổ gần, đơn vị phải vận chuyển đất đá đi xa hàng chục cây số, làm chi phí đội lên gấp nhiều lần, gây áp lực kinh phí cho công tác bảo trì.

• Thời tiết khắc nghiệt: Địa hình vùng cao biên giới khiến việc vận chuyển vật liệu và máy móc gặp nhiều khó khăn, nhất là trong điều kiện thời tiết thay đổi thất thường của giai đoạn chuyển mùa.

Trước những khó khăn về hạ tầng và kinh phí, tỉnh Lào Cai đã phải chuyển trọng tâm sang công tác phòng ngừa và ứng phó tại chỗ. Phương án phòng chống thiên tai năm 2026 được xây dựng chi tiết cho từng cung đường xung yếu.

Các đơn vị quản lý đường bộ đã chủ động bố trí máy móc (máy xúc, máy ủi) và vật tư dự phòng tại những điểm có nguy cơ sạt lở cao nhất. Mục tiêu là khi có sự cố xảy ra, việc thông đường bước 1 phải được thực hiện ngay lập tức để tránh tình trạng cô lập vùng cao. Ban Bảo trì Đường bộ cũng ra tối hậu thư yêu cầu các nhà thầu tranh thủ từng ngày thời tiết thuận lợi để hoàn thành các hạng mục kè chắn trước khi những đợt mưa lớn đầu mùa đổ xuống.

Xuất hiện mưa đá dữ dội ở Phú Thọ Đức Hoàng22:03:20 22/03/2026Chiều 22/3, mưa giông diện rộng xuất hiện tại một số tỉnh như Sơn La, Phú Thọ và Lào Cai. Nhiều khu vực ghi nhận mưa đá với các hạt có đường kính từ 1-3cm.