Phát hiện 45 hành tinh có tiềm năng tồn tại sự sống tương tự Trái Đất

Mới đây, các nhà thiên văn học tại Đại học Cornell đã xác định khoảng 45 hành tinh ngoài hệ Mặt Trời có tiềm năng tồn tại sự sống tương tự Trái Đất, dựa trên những điều kiện được xem là "có thể tồn tại được".

Theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, nhóm nhà khoa học đến từ Đại học Cornell đã áp dụng phương pháp phân tích mới nhằm sàng lọc các ứng viên tiềm năng cho sự sống. Từ hơn 6.000 ngoại hành tinh đã được phát hiện, họ xác định được 45 hành tinh đá được đánh giá có khả năng duy trì điều kiện sống cao nhất.

Các hành tinh này đều nằm trong "vùng Goldilocks" của ngôi sao chủ — khu vực có khoảng cách lý tưởng để nhiệt độ không quá nóng cũng không quá lạnh, cho phép nước tồn tại ở trạng thái lỏng, yếu tố then chốt cho sự sống.

Đáng chú ý, trong số đó có 24 hành tinh thuộc "vùng có thể sống được 3D" — một tiêu chí khắt khe hơn, dựa trên những giả định thận trọng về ngưỡng nhiệt mà một hành tinh có thể chịu đựng trước khi mất đi khả năng duy trì môi trường sống ổn định. Điều này giúp thu hẹp danh sách xuống những ứng viên triển vọng nhất trong hành trình tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất.

Danh sách các thế giới tiềm năng này quy tụ nhiều ngoại hành tinh đã quen thuộc với giới thiên văn như Proxima Centauri b, TRAPPIST-1f hay Kepler-186f, bên cạnh đó còn có những cái tên ít được biết đến hơn như TOI-715b.

Trong số này, hệ TRAPPIST-1 đặc biệt thu hút sự chú ý với các hành tinh d, e, f và g — đều nằm cách Trái Đất khoảng 40 năm ánh sáng. Ngoài ra, LHS 1140 b, ở khoảng cách 48 năm ánh sáng, cũng được đánh giá là một ứng viên đầy triển vọng trong việc tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh.

Tuy nhiên, yếu tố then chốt quyết định khả năng tồn tại sự sống trên những thế giới này không chỉ nằm ở vị trí, mà còn ở việc chúng có thể duy trì bầu khí quyển ổn định hay không. Đây là điều kiện quan trọng giúp giữ nước ở trạng thái lỏng — nền tảng thiết yếu cho sự sống như chúng ta biết.

Một số hành tinh được cho là nhận mức năng lượng từ ngôi sao chủ tương tự cách Trái Đất hấp thụ ánh sáng từ Mặt Trời, bao gồm TRAPPIST-1e, TOI-715b, Kepler-1652b, Kepler-442b, Kepler-1544b, Proxima Centauri b, Gliese 1061d, Gliese 1002b và Wolf 1069b. Điều này khiến chúng trở thành những mục tiêu hàng đầu trong hành trình tìm kiếm dấu hiệu sự sống ngoài vũ trụ.

Dù đã xác định được nhiều "ứng viên" tiềm năng, việc tiếp cận các hành tinh này vẫn vượt xa khả năng công nghệ hiện tại của con người. Lấy ví dụ Proxima Centauri b — hành tinh gần nhất có khả năng tồn tại sự sống — ánh sáng chỉ mất hơn 4 năm để truyền tới đây. Tuy nhiên, nếu sử dụng vận tốc của Apollo 10, phương tiện nhanh nhất từng được con người chế tạo, hành trình này sẽ kéo dài tới khoảng 114.000 năm — một con số gần như không tưởng.

Dẫu vậy, giá trị của danh sách các hành tinh "có thể sống được" không nằm ở việc chinh phục ngay lập tức, mà ở vai trò định hướng cho các nghiên cứu thiên văn trong tương lai. Đây chính là cơ sở để các siêu kính viễn vọng hiện đại tập trung quan sát và tìm kiếm dấu hiệu sự sống ngoài Trái Đất.

Nhà nghiên cứu Abigail Bohl cho biết, các nhà khoa học đang lấy Hệ Mặt Trời làm chuẩn so sánh: "Chúng ta biết Trái Đất sinh sống được, còn sao Kim và sao Hỏa thì không. Bằng cách lấy Hệ Mặt Trời làm tham chiếu, chúng ta có thể tìm kiếm các hành tinh nhận được mức năng lượng nằm giữa khoảng mà sao Kim và sao Hỏa nhận được từ Mặt trời."

Cùng quan điểm, Gillis Lowry nhấn mạnh việc xác định này rất khó khăn: "Dù rất khó để khẳng định chính xác nơi nào có sự sống, nhưng xác định được 'nơi cần tìm' là bước đi quan trọng. Đây chính là những mục tiêu tốt nhất để các siêu kính viễn vọng như James Webb hay Nancy Grace Roman tập trung quan sát trong vài năm tới".

Bên cạnh đó, việc nghiên cứu các hành tinh có quỹ đạo elip cũng mang lại nhiều dữ liệu giá trị. Sự thay đổi nhiệt độ lớn theo từng chu kỳ quỹ đạo có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hình thành và tiến hóa của sự sống — một yếu tố then chốt mà giới khoa học đang cố gắng lý giải.

Tất cả những nỗ lực này đang từng bước đưa nhân loại tiến gần hơn đến lời giải cho câu hỏi lớn nhất của vũ trụ: liệu chúng ta có thực sự cô đơn trong không gian bao la này hay không.

Lần đầu quan sát sự khai sinh như tái hiện hệ mặt trời Hạo Nhiên15:47:46 22/07/2025AFP ngày 21.7 đưa tin Ecuador đã dẫn độ trùm ma túy Jose Adolfo Macias, thủ lĩnh băng nhóm khét tiếng Los Choneros, sang Mỹ chờ hầu tòa.