Người mắc virus Nipah sẽ có những triệu chứng như thế nào, khác gì cảm cúm?

Virus Nipah – cái tên từng khiến Đông Nam Á rúng động năm 1999 – đang quay trở lại với những diễn biến phức tạp, được WHO xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh nguy hiểm hàng đầu, có tỷ lệ tử vong "khủng", để lại những di chứng thần kinh dai dẳng.

"Bản án" tử vong lên đến 75%

Nếu bạn nghĩ Covid-19 đã là đáng sợ, thì con số thống kê về Nipah sẽ khiến bạn phải rùng mình. Tỷ lệ tử vong của loại virus này dao động từ 40% đến 75%. Điểm đáng sợ nhất chính là tốc độ tấn công: Một người đang khỏe mạnh có thể rơi vào tình trạng viêm não cấp tính, hôn mê và tử vong chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ sau khi triệu chứng thần kinh xuất hiện.

Thậm chí, với những người may mắn sống sót, cuộc chiến vẫn chưa kết thúc. Họ phải đối mặt với "bản án" di chứng nặng nề: suy giảm trí nhớ, co giật kéo dài, thay đổi tính cách (trầm cảm, lo âu) hoặc mất khả năng điều khiển cơ thể. Cá biệt, virus này có khả năng "ngủ đông" và tái hoạt động sau nhiều năm – một đặc tính cực hiếm trong thế giới vi sinh vật.

Con đường lây truyền: Từ bàn ăn đến hơi thở

Nipah là loại virus zoonotic (lây từ động vật sang người), và "nhân vật chính" đứng sau là loài dơi ăn quả (Pteropus).

Từ động vật trung gian: Dơi truyền virus sang lợn, dê, chó, mèo... qua dịch tiết. Con người nhiễm bệnh khi tiếp xúc trực tiếp hoặc chăm sóc động vật ốm mà không bảo hộ.

Từ thực phẩm: Đây là con đường dễ mắc bẫy nhất. Việc ăn trái cây dính nước bọt dơi hoặc uống nhựa cây chà là bị nhiễm bẩn là nguyên nhân gây ra các ổ dịch lớn tại Bangladesh và Ấn Độ.

Từ người sang người: Dù không lây qua không khí như Covid-19, nhưng Nipah lây rất mạnh qua tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch tiết của bệnh nhân. Điều này biến gia đình và nhân viên y tế thành nhóm đối tượng nguy cơ cao nhất.

Nhận diện "kẻ mạo danh" cảm cúm

Cực kỳ nguy hiểm nhưng Nipah lại có màn "chào sân" rất bình thường. Trong 4 đến 14 ngày ủ bệnh (có thể lên tới 45 ngày), người bệnh chỉ thấy sốt, đau đầu, mệt mỏi và đau cơ – hệt như một trận cảm cúm thông thường.

Tuy nhiên, "cú quay xe" sẽ đến rất nhanh. Bệnh nhân bắt đầu khó thở, viêm phổi, sau đó là các dấu hiệu thần kinh như chóng mặt, lú lẫn và co giật. Nếu không được can thiệp kịp thời, hệ thống não bộ sẽ bị tấn công trực diện dẫn đến hôn mê sâu.

Chúng ta có vũ khí gì?

Câu trả lời hiện tại là: Chưa có gì ngoài sự cẩn trọng. Tính đến thời điểm này, thế giới vẫn chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho virus Nipah. Mọi biện pháp hiện nay chỉ dừng lại ở điều trị triệu chứng và chăm sóc hỗ trợ.

Lời cảnh báo không thể ngó lơ

Đừng đợi đến khi quá muộn. Nếu bạn có các biểu hiện sau, đặc biệt sau khi tiếp xúc với nguồn nghi nhiễm, hãy đến cơ sở y tế ngay lập tức: Sốt cao kèm đau đầu dữ dội; rối loạn ý thức, buồn ngủ bất thường hoặc lú lẫn; co giật hoặc có các thay đổi hành vi đột ngột; khó thở, ho kéo dài không rõ nguyên nhân.

Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, đôi khi chúng ta quên mất rằng những hiểm họa nhỏ bé nhất lại có sức tàn phá khủng khiếp nhất. Virus Nipah không chỉ là một cái tên trên bản đồ dịch tễ, nó là lời nhắc nhở đanh thép về sự mong manh của sức khỏe trước thiên nhiên. Khi thế giới vẫn đang nỗ lực tìm kiếm vaccine, thì "vũ khí" duy nhất chúng ta sở hữu chính là ý thức.

Đừng để một bữa ăn vội vã với trái cây chưa rửa sạch hay một phút lơ là trước các triệu chứng bất thường trở thành cái giá quá đắt. Bảo vệ bản thân chính là cách tốt nhất để bảo vệ cộng đồng. Hãy chia sẻ thông tin này để Nipah mãi mãi chỉ là một cái tên trong lịch sử y khoa, chứ không phải là nỗi ám ảnh trong tương lai của chúng ta. Đừng đợi đến khi hồi chuông cảnh báo vang lên sát vách mới bắt đầu hành động!

Món nước ngon bổ nhưng nguy cơ chứa nguồn lây virus Nipah, chuyên gia cảnh báo Linh Trần15:02:17 29/01/2026Trong đợt bùng phát dịch tại Tây Bengal lần này, một số ca nhiễm được cho là liên quan đến việc uống nước nhựa chà là tươi bị nhiễm virus Nipah từ dơi. Điều này khiến người dân lo lắng.