Giật cô hồn là gì và có nguồn gốc từ đâu? Biến tướng gây hệ lụy!

Tục giật cô hồn đang bị nhiều người lợi dụng để "hợp thức hóa" hành vi cướp bóc trắng trợn, vừa quấy phá việc thực hành tín ngưỡng vừa gây mất trật tự, an toàn.

Giật cô hồn là gì?

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Phạm Đình Hải, tập quán giật cô hồn phổ biến ở các địa phương Đông Nam Trung Quốc, chủ yếu là vùng Phúc Kiến, gọi là "cướp cô". Đây là phần hội trong lễ hội Vu Lan, mục đích là giúp cho các oan vong, cô hồn được chuyển kiếp, siêu độ, không trở lại quấy phá nhân gian, cầu cho mưa thuận gió hòa, làm ăn buôn bán thuận buồm xuôi gió.

Khoảng nửa cuối thời nhà Thanh, do sự biến tướng của lễ hội, cướp cô khiến nhiều người bị thương, thậm chí đánh nhau gây nhiều vấn đề xã hội nên triều đình đã cấm tổ chức.

Người Hoa theo đường biển di cư vào Nam Bộ - vùng đất ảnh hưởng Phật giáo Nam Tông và mang theo phong tục này. Nghi thức thực hiện dần được điều chỉnh trong khối dân cư và cộng đồng và trở thành tục giật cô hồn.

Tiến sĩ Dương Hoàng Lộc, giảng viên Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM nói từ lâu người Việt đã xem bố thí là tinh thần chủ đạo trong tháng 7 âm lịch, dành cho người sống lẫn người đã khuất. Cúng thí thực cô hồn dành cho những vong hồn không có người thờ tự, các vật phẩm như bánh, mía, gạo, mè, dầu được mang phát cho người nghèo. Phong tục này gắn với đời sống tâm linh của con người.

Cũng bởi yếu tố trên, ông Đình Hải cho rằng cả gia chủ và người giật cô hồn nên đặt yếu tố văn hóa lên hàng đầu, không nên xuất phát từ lòng tham sẽ dễ gây biến tướng bởi ban đầu, mục đích của hội là tạo nên không khí vui vẻ cho mọi người, cầu may mắn, thịnh vượng.

Ý nghĩa của giật cô hồn

Ở nhiều nơi, việc cúng cô hồn và giật rất linh đình và đông vui lên đến vài trăm người. Tuy nhiên, cách cúng cô hồn phải được thực hiện đúng, để tránh rước vong vào nhà. Theo quan niệm càng nhiều người giật thì gia chủ càng hên, may mắn trong buôn bán.

Trong không khí ảm đạm của tháng cô hồn thì việc giật cô hồn trở thành một việc làm bầu không khí nhộn nhịp hơn hẳn. Tục giật cô hồn luôn được các em yêu thích vì sẽ có thêm đồ ăn vặt. Hành động giật cô hồn còn mong muốn giúp đỡ người nghèo khổ, mang ý nghĩa làm phước, tích đức, làm điều thiện.

Bị biến tướng, kẻ cướp ngày núp bóng nét đẹp văn hóa

Tháng 7 Âm lịch, người xưa thường bảo nhau hạn chế ra đường, người yếu bóng vía, vì sợ cô hồn dã quỷ lang thang quấy nhiễu, làm hại. Nhưng ngày nay nhiều người bảo rằng họ sợ cô hồn sống hơn nhiều, vì đám đông xông vào tranh cướp, thậm chí đánh nhau để giành giật lễ vật trong mâm cúng chúng sinh có thể gây thương tích, tai nạn giao thông.

Và ngay cả khi không ai gặp nạn, cảnh hỗn loạn ấy cũng cho thấy sự tổn thương của phong tục, văn hóa và cả an ninh trật tự.

Nhưng loạt hình ảnh, clip được chia sẻ dịp Vu Lan những năm gần đây cho thấy phong tục đẹp này đã bị biến tướng đến mức phản cảm, thô bạo, chẳng khác nào cuộc cướp bóc tập thể giữa ban ngày. Nhiều khi gia chủ vừa bày lễ, chưa kịp cúng thì gà, xôi, trái cây đã bị người ngoài đường xông vào ôm chạy.

Có người thấy đám đông xô tới, sợ quá liền đóng sập cửa, nhưng đám cô hồn sống vẫn hung hãn chen vào, cố cạy cửa, cố thò tay qua khe cửa để lấy đồ cúng. Cảnh chen lấn, xô đẩy, chửi mắng, đánh nhau túi bụi không hề xa lạ. Thậm chí để tranh giành, nhiều người còn sử dụng vợt, hung khí tự chế, có trường hợp mang dao ra uy hiếp để chiếm đoạt đồ cúng, buộc công an phải can thiệp.

Cung nữ cuối cùng của Từ Hi Thái Hậu hé lộ sự thật cuộc sống chốn hậu cung Bảo Nam17:49:36 08/09/2025Từ khi Hậu cung Chân Hoàn truyện tạo nên cơn sốt, tiếp nối bởi Diên Hy Công Lược hay Hậu cung Như Ý truyện, đề tài cung đấu thời nhà Thanh trở thành hiện tượng văn hóa được bàn tán không ngừng.