Tin khẩn: NWS cảnh báo La Niña quay lại, mùa đông sắp tới sẽ biến đổi khôn lường

Ngày 9 tháng 10, Cơ quan Dự báo Thời tiết Quốc gia Mỹ ( NWS ) đã chính thức thông báo về sự tái xuất hiện của hình thái thời tiết La Niña. Thông báo này đi kèm với nhận định rằng hiện tượng lần này sẽ có ảnh hưởng yếu hơn so với những lần trước.

Bản Chất Khoa Học Của La Niña

La Niña (nghĩa là "Cô Bé" trong tiếng Tây Ban Nha) là một pha lạnh tự nhiên trong chu trình El Niño–Southern Oscillation (ENSO), một hệ thống khí hậu lớn chi phối thời tiết trên khắp hành tinh.

Về bản chất, La Niña được đặc trưng bởi sự làm mát bất thường của nhiệt độ bề mặt đại dương (SST). Sự làm mát này tập trung chủ yếu ở khu vực trung tâm và phía Đông của vành đai xích đạo trên Thái Bình Dương. Hiện tượng này xảy ra khi gió mậu dịch (trade winds), vốn thổi theo hướng Đông sang Tây dọc theo xích đạo, trở nên mạnh hơn bình thường. Gió mạnh đẩy nước biển ấm trên bề mặt về phía Tây (gần châu Á và Úc), cho phép nước lạnh hơn từ sâu dưới đại dương trồi lên (hiện tượng nước trồi hay upwelling) ở phía Đông Thái Bình Dương (gần Nam Mỹ). Chính sự gia tăng của nước trồi này đã tạo nên đặc điểm làm mát cốt lõi của La Niña.

Sự thay đổi nhiệt độ bề mặt đại dương (SST) này dẫn đến những xáo trộn lớn trong lưu thông khí quyển Walker, một chu trình gió quy mô lớn trên xích đạo. Sự thay đổi này, đặc biệt là hiện tượng gió đứt theo chiều thẳng đứng (sự thay đổi về tốc độ và hướng gió trên cao), là nguyên nhân trực tiếp gây ra những tác động thời tiết toàn cầu.

Tác Động Toàn Cầu Và Khu Vực

Do những thay đổi trong cấu trúc gió và áp suất khí quyển, La Niña gây ra các hình thái thời tiết cực đoan trên khắp thế giới. Hoạt động Bão: La Niña có xu hướng tăng cường hoạt động bão ở lưu vực Đại Tây Dương và ngược lại, giảm số lượng và cường độ bão ở lưu vực Thái Bình Dương. Sự thay đổi về gió đứt giúp tạo điều kiện thuận lợi hơn cho bão Đại Tây Dương phát triển mạnh.Mưa và Hạn hán: Thường mang lại lượng mưa cao bất thường và nguy cơ lũ lụt ở một số khu vực như Đông Nam Á, Úc và miền Nam châu Phi. Ngược lại, nó gây ra hạn hán nghiêm trọng ở các vùng khác, bao gồm miền Nam nước Mỹ, Mexico và các khu vực Nam Mỹ. Tình trạng này đã được ghi nhận trong sự kiện kéo dài gần đây.

Chu Kỳ và Dự Báo Hiện Tại (2025-2026)

Theo NWS, La Niña đã suy yếu trong một giai đoạn ngắn từ tháng 12 năm 2024 đến tháng 3 năm 2025, khi các điều kiện trung hòa khí hậu chiếm ưu thế. Tuy nhiên, hiện tượng này đã quay trở lại từ tháng 9 năm 2025. Dấu hiệu rõ ràng là sự lan rộng của SST dưới mức trung bình khắp khu vực trung tâm và phía Đông xích đạo trên Thái Bình Dương.

Dự báo chi tiết: La Niña dự kiến sẽ kéo dài suốt mùa đông. Khả năng cao 55% hiện tượng này sẽ trở lại trạng thái trung hòa trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2026. NWS đặc biệt lưu ý rằng sự suy yếu được dự đoán lần này "sẽ ít có khả năng có những tác động thông thường vào mùa đông." Điều này ngụ ý rằng các tác động thời tiết mùa đông quen thuộc như nhiệt độ lạnh hơn hoặc lượng tuyết rơi tăng có thể không xảy ra mạnh mẽ như kỳ vọng.

Hiện Tượng La Niña Kỷ Lục và Bối Cảnh Nóng Lên Toàn Cầu

Giai đoạn 2020-2023 chứng kiến một sự kiện La Niña kéo dài bất thường, được gọi là sự kiện "3 lần suy yếu" (triple-dip La Niña). Đây là lần đầu tiên hiện tượng này xảy ra trong thế kỷ 21 và chỉ là lần thứ ba kể từ năm 1950. Tình trạng kéo dài này đã làm gia tăng cả hạn hán và lũ lụt tại nhiều khu vực khác nhau trên thế giới, chứng minh mức độ ảnh hưởng mạnh mẽ của nó.

Điều đáng lo ngại là, mặc dù La Niña là một yếu tố làm mát hành tinh tự nhiên, nó đã không thể ngăn chặn chuỗi những năm nóng kỷ lục. Thực tế, 10 năm nóng nhất từng được ghi nhận đều nằm trong thập kỷ vừa qua.

NWS cũng xác nhận rằng, ngay cả sau khi các điều kiện ấm áp của El Niño suy yếu hồi năm ngoái, nhiệt độ toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục hoặc gần như kỷ lục. Điều này dẫn đến kết luận rằng năm 2024 là năm nóng nhất được ghi nhận. Sự thật này cho thấy ảnh hưởng của sự nóng lên toàn cầu do hoạt động của con người đang vượt qua chu kỳ tự nhiên của ENSO. Sự trở lại của La Niña, dù yếu hơn, vẫn diễn ra trong một môi trường khí hậu đã bị làm nóng đáng kể, có thể dẫn đến những phản ứng và tác động thời tiết khó lường hơn.

'Bí mật' khu mộ Tần Thủy Hoàng được 'công bố', sự thật 'chấn động' toàn thế giới An Nhiên14:27:47 05/10/2025Khu lăng mộ Tần Thủy Hoàng, tọa lạc tại tỉnh Thiểm Tây, Tây Bắc Trung Hoa, là một trong những di tích lịch sử vĩ đại và bí ẩn nhất thế giới. Được phát hiện tình cờ vào những năm 1970 của thế kỷ trước.