Huyền thoại Năm Phỉ: Tài hoa nhưng bạc mệnh, đường tình cay đắng và sự ra đi được báo trước?

Minh Lợi15:57 13/11/2023

 3  |  0 Thảo luận  |  Báo cáo

Theo dõi trên

Cố nghệ sĩ cải lương Năm Phỉ là hiện tượng kỳ lạ trên sân khấu cải lương miền Nam tại Mỹ Tho. Bà có phận đời lận đận nhưng là một giọng ca cải lương thiên phú không mấy ai sánh kịp.

Nghệ sĩ Năm Phỉ tên thật là Lê Thị Phỉ. Bà sinh năm 1906 tại T.iền Giang trong một gia đình nề nếp và có 11 anh em. Dù cha là kỹ sư và rất ghét "xướng ca vô loài" nhưng Lê Thị Phỉ lại rất mê sân khấu. Năm 10 t.uổi, Lê Thị Phỉ trốn nhà đi theo gánh hát. Cũng từ ngày đó, người cha từ mặt và không cho người nhà nhắc tới tên cô con gái không chịu nghe lời nữa.

Huyền thoại Năm Phỉ: Tài hoa nhưng bạc mệnh, đường tình cay đắng và sự ra đi được báo trước? - Hình 1

Khi mới rời nhà, Lê Thị Phỉ đi theo gánh hát Nam Đồng Ban và nên duyên với kép chính của đoàn là nghệ sĩ Hai Giỏi. NSND Ba Vân sinh thời từng nhận xét về Hai Giỏi: "Dáng người nho nhã thư sinh, môi son đỏ thắm, đã đẹp trai mà còn ca hay nổi tiếng, nhiều người lớp sau anh có tên t.uổi lớn vẫn xem anh là bậc thầy trong nghề ca".

Có người còn khẳng định Hai Giỏi là kép độc nhất vô nhị của sân khấu cải lương Nam Kỳ. Ông là người có công đầu trong việc dẫn dắt Năm Phỉ trở thành cô đào hát có tiếng tăm lừng lẫy.

Tuy nhiên, ông Hai Giỏi lại đoản mệnh. Chỉ sau vài năm chung sống, Năm Phỉ trở thành góa phụ khi đang ở t.uổi vị thành niên.

Sau khi chồng qua đời, nghệ sĩ Năm Phỉ tham gia vài gánh hát khác trước khi vươn tới đỉnh cao tại gánh Phước Cương. Với chất giọng khàn, nhiều tâm sự, Năm Phỉ thể hiện xuất sắc những vai đào thương. Tên t.uổi của bà gắn liền với các vai diễn như: Lý Ngọc Nương (vở Trà hoa nữ), Bàng Quý Phi (vở Xử án Bàng Quý phi), Điêu Thuyền (Lã Bố hý Điêu Thuyền), Mộng Hoa (Mộng Hoa nương), Lan (vở Lan và Điệp)...

Huyền thoại Năm Phỉ: Tài hoa nhưng bạc mệnh, đường tình cay đắng và sự ra đi được báo trước? - Hình 2

Năm 1931, nghệ sĩ Năm Phỉ cùng đoàn hát Phước Cương mang vở Xử án Bàng Quý phi sang Paris (Pháp) diễn và được đón nhận nhiệt liệt. Năm Phỉ còn được tặng 4 huy chương của 4 quốc gia, nhận 186 bức thư tỏ tình của khán giả, 1.009 tấm danh thiếp, 167 kiểu ảnh và 42 bài báo. Cô đào lừng lẫy còn nhận được khoản thù lao hậu hĩnh, tương đương với hàng nghìn lượng vàng thời bấy giờ.

Sau thành công đó, khi trở về nước, Năm Phỉ cùng đoàn Phước Cương mang vở Xử án Bàng Quý phi đi lưu diễn nhiều nơi. Xử án Bàng Quý phi trở thành một trong những vở có doanh thu và tần suất biểu diễn cao nhất trong lịch sử sân khấu cải lương Việt Nam.

Huyền thoại Năm Phỉ: Tài hoa nhưng bạc mệnh, đường tình cay đắng và sự ra đi được báo trước? - Hình 3

Trên sân khấu cải lương có nhiều nghệ sĩ thành danh vang dội, riêng cái tên Năm Phỉ thì trở thành huyền thoại. Không biết chữ vì rời nhà khi còn nhỏ, chưa kịp học hành nhưng bà có năng lực đặc biệt, chỉ cần nghe kịch bản vài lần là có thể thuộc. Người trong nghề thời đó tiết lộ rằng, nghệ sĩ Năm Phỉ ngồi bên ngoài tiếp khách, bên trong mọi người đọc kịch bản, thế mà bà có thể lắng tai nghe rồi sau đó đọc lại trơn tru.

Đạt được vinh quang tột đỉnh trên sân khấu cải lương nhưng nghệ sĩ Năm Phỉ lại gặp trắc trở trong chuyện tình cảm. Sau khi người chồng đầu tiên mất, bà nên duyên cùng ông Nguyễn Ngọc Cương nhưng không có con chung. Ông Cương sau đó kết hôn cùng bà Bảy Nam - em ruột bà Năm Phỉ. Trước hoàn cảnh trớ trêu đó, bà bỏ đoàn hát Phước Cương, lập gánh hát của riêng mình. Khi ông Nguyễn Ngọc Cương qua đời, bà và em ruột - Bảy Nam lập rạp hát riêng. Bà tiếp tục bùng cháy và tỏa sáng trên sân khấu cải lương.

Huyền thoại Năm Phỉ: Tài hoa nhưng bạc mệnh, đường tình cay đắng và sự ra đi được báo trước? - Hình 4

Nghệ sĩ Năm Phỉ đột ngột qua đời khi mới 48 t.uổi. Sự ra đi của bà khiến các đồng nghiệp chấn động. Nghệ sĩ Phùng Hà khi biết tin này đã ngất xỉu. Tới nay, trong giới nghệ sĩ cải lương vẫn còn kể lại câu chuyện, khi bà Năm Phỉ mất, nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên bên quan tài của bà. Ông vừa đàn vừa khóc. Ngày đưa tang, ông đ.ập vỡ cây đàn. Người nhà nghệ sĩ Năm Phỉ đã chôn cây đàn đó cùng với bà.

Trong những năm cuối đời, nghệ sĩ Năm Phỉ có mối tình sâu sắc với luật sư Huỳnh Văn Chín. Suốt một thời gian dài sau khi nữ nghệ sĩ mất, chiều nào ông Chín cũng ăn mặc chỉnh tề, mang theo bó hương tới mộ của bà.

Huyền thoại Năm Phỉ: Tài hoa nhưng bạc mệnh, đường tình cay đắng và sự ra đi được báo trước? - Hình 5

Nhiều năm trôi qua, cũng có nhiều nghệ sĩ thể hiện tài năng xuất chúng trên sân khấu, nhưng với nhiều người, Năm Phí vẫn là kỳ tài bậc nhất của nghệ thuật cải lương.

Điềm báo cho một cuộc đi xa?

Ngày nghệ sĩ Năm Phỉ mất, báo chí thời ấy đã theo dõi sát sao các hoạt động. Báo Điều tra - Phóng có những tư liệu hết sức sinh động nói về những điềm báo trước khi cô Năm Phỉ qua đời... do chính miệng bà nói ra. Không ai ngờ, chính những lời trăng trối ấy mang lại tang tóc thật. Theo đó, thời gian gần lúc bà đột ngột ra đi, các em bà thường nghe thấy những lời trăng trối của chị mình. Ban đầu, ai cũng nghĩ chỉ là chị đùa. Thế nhưng, nó xuất hiện liên tục làm cho ai cũng phải giật mình.

Huyền thoại Năm Phỉ: Tài hoa nhưng bạc mệnh, đường tình cay đắng và sự ra đi được báo trước? - Hình 6

Có lần bà nói với mấy em: "Chị Năm cầu xin lo xong xuôi mả của má đâu đó đàng hoàng, rồi chị sẽ chết". Theo tìm hiểu của cánh ký giả thời đó thì thân mẫu của cô Năm Phỉ qua đời vào tháng 10/1951 dương lịch trên đường đi Cần Thơ - Vĩnh Long. Câu nói của bà Năm Phỉ khiến ai cũng chạnh lòng và nghĩ rằng, đấy chỉ là lời nói của bà lo lắng cho mồ mả của thân mẫu, chứ không ai để ý nhiều đến đoạn sau "rồi chị sẽ chết". Bởi có điều gì làm bà phật lòng hay sự bức bách nào xảy ra với bà đâu.

Sau đó, cách một tuần trước khi bà mất, nhân buổi cơm tại nhà riêng, bà Năm Phỉ lại buột miệng: "Tôi c.hết và thế nào tôi cũng chết", rồi cô lại quay các em nói tiếp: "Chị muốn c.hết quá"".

Nghe vậy, cô Chín Bia (em thứ 9 của bà Năm Phỉ) nói với bà: "Chị không đâu. Có c.hết là tôi đây nè vì tôi bệnh hoạn liên miên, chớ chị thì đâu có". Bà Năm Phỉ đáp lại: "Không, chị biết thế nào chị cũng đi mà...". Nghe bà cứ than vãn, nhiều người em cô không khỏi giật mình và cố tìm cách gạt ý nghĩ quái gở ấy ra khỏi đầu chị mình.

Huyền thoại Năm Phỉ: Tài hoa nhưng bạc mệnh, đường tình cay đắng và sự ra đi được báo trước? - Hình 7

Cô Chín Bia nói đùa cho vui, hòng qua câu chuyện: "Chị cứ than hoài. Thôi bây giờ chị muốn cho tụi tui món gì trong nhà này thì làm chúc ngôn (di chúc) đi, để sau khi chị đi tụi tui giành nhau dữ lắm à vì đồ đạc của chị nhiều quá kia mà".

Cô Chín Bia pha trò, nói cho vui chuyện làm ai cũng cười. Thế nhưng, cô Năm Phỉ lại nghĩ khác. Vừa dứt câu nói của cô Chín Bia, bà Năm Phỉ đứng bật dậy, níu tay mấy em nói ngay: "Chị nói thiệt à, tụi bây vô đây tao chia cho...".

Huyền thoại Năm Phỉ: Tài hoa nhưng bạc mệnh, đường tình cay đắng và sự ra đi được báo trước? - Hình 8

Bạn có THÍCH bài viết này chứ?
Không

Chủ đề liên quan

NSƯT Trường Sơn: Thành danh nhờ đóng vai "kép độc", hạnh phúc dù khán giả có ghét cay ghét đắng

Keng15:19:56 28/10/2023
Nhắc đến NSƯT Trường Sơn người ta sẽ nhớ đến những vai diễn độc, lạ, dị. Những vai diễn ấy đã giúp ông trở thành gương mặt ấn tượng của sân khấu và đến nay, người ta vẫn nhắc đến cái tên Trường Sơn khi nói đến các kép độc.

 2  |  0 Thảo luận  |  

Khi cải lương 'giao duyên' với nhạc trẻ

Tin tài trợ
Họ không phải góp mặt cho vui mà là người cùng hậu bối hòa giọng, tạo nên nét độc lạ khi đưa cải lương, vọng cổ kết hợp với rap, pop... Cải lương giao duyên với nhạc trẻ được dự báo sẽ trở thành xu hướng, mang lại làn gió mới mẻ cho nhạc Việt.

NS cải lương Phương Bình: Ở nhà lợp tôn chắp vá, giường ngủ phải kê ở bếp, U90 đi diễn sống qua ngày

JLO17:09:24 16/10/2023
Từng là một nghệ sĩ cải lương đình đám, nhận giải Thanh Tâm cao quý, Phương Bình hiện tại sống cùng vợ trong căn nhà đổ nát, chắp vá, nền nhà bị lún và phải dùng ké vách nhà hàng xóm.

 2  |  0 Thảo luận  |  

Chèn cải lương vào âm nhạc hiện đại: Sự thể nghiệm ấn tượng

Tin tài trợ
Những năm qua, nhiều người làm nhạc đã chèn nhạc truyền thống vào âm nhạc hiện đại tạo nên phong cách lạ, được đông đảo khán giả đón nhận.

NSND Bạch Tuyết: Trăm năm sân khấu cải lương không có ngôi vị thứ hai nào khác ngoài hoàng tử Minh Phụng

Tin tài trợ
Sức hút của Minh Phụng là làn hơi độc, lạ, nghe trong vắt mà cao vút, kết hợp nhuần nhuyễn với giọng trầm Mỹ Châu vốn thấp hiếm có hay chất đồng, thổ quyện đặc của Lệ Thủy NSND Bạch Tuyết chia sẻ.

Cải lương 'bắt tay' nhạc trẻ: Những thể nghiệm đầy ấn tượng

Tin tài trợ
Thời gian qua, rất nhiều nghệ sĩ tâm huyết với cải lương và có tư duy mới mẻ đã cùng nhau đem đến những làn gió mới cho nghệ thuật truyền thống. Đặc biệt là cái bắt tay độc đáo giữa cải lương và nhạc trẻ đã mang đến một sự kết hợp đầy thú vị, thu...

NSƯT Thoại Mỹ hiếm hoi nhắc chuyện yêu đương t.uổi U60, bồi hồi trước câu nói của tình cũ Kim Tử Long

Đức Trí10:15:03 05/10/2023
Nghệ sĩ cải lương Thoại Mỹ có những trải lòng mới đây khiến dân tình xôn xao, chủ động kể về chuyện yêu đương ở độ t.uổi ngoài 50, đặc biệt hơn là mối quan hệ với tình cũ NSƯT Kim Tử Long.

 2  |  0 Thảo luận  |  

NSƯT Thoại Mỹ lần đầu kết hợp cải lương với nhạc trẻ

Tin tài trợ
Tối 1-10, MV Phấn hoa màu son có sự kết hợp của NSƯT Thoại Mỹ và ca sĩ trẻ H-Kray chính thức được giới thiệu đến khán giả. Ca khúc rất được chú ý bởi lần đầu tiên NSƯT Thoại Mỹ hỗ trợ một nghệ sĩ trẻ nhằm mang cải lương đến gần hơn với công chúng.

Em trai cố ca sĩ Phi Nhung vẫn giữ thói quen cũ như ngày chị còn sống

Tin tài trợ
Sự ra đi của cố ca sĩ là nỗi mất mát lớn lao không chỉ đối với người thân mà còn với cả những người yêu âm nhạc của Phi Nhung.

Danh ca Phương Dung nói lý do không đi hát cải lương

Tin tài trợ
Ngoài sở trường là những ca khúc bolero, Phương Dung còn hát được nhạc dân ca, tân cổ giao duyên. Thời điểm mới vào nghề, bà còn có cơ hội thu tân nhạc cho một nghệ sĩ cải lương nổi tiếng.

NSND Thanh Tuấn: Từ trai quê đến danh ca vọng cổ, U80 vẫn miệt mài truyền nghề cho thế hệ trẻ

Thảo Mai17:05:22 06/09/2023
NSND Thanh Tuấn là một trong những cái tên đình đám của làng nghệ thuật cải lương. Để có ánh hào quang rực rỡ như ngày hôm nay, NSND Thanh Tuấn đã trải qua không ít thăng trầm và thử thách.

 5  |  0 Thảo luận  |  

Nam ca sĩ gây sốt cộng đồng mạng bởi màn kết hợp rap với cải lương là ai?

Tin tài trợ
Màn kết hợp táo bạo giữa cải lương với rap của rapper Yuno Bigboi và ca sĩ - diễn viên Tiêu Minh Phụng đã khiến cộng động mạng bất ngờ và hứng thú trong mấy ngày qua.
ciindữ phượng hànhchu thanh huyềnbùi hữu cườngrosé (blackpink)bạn trai nam emthơ nguyễnhòa minzyvăn toànlâm canh tântriệu lệ dĩnhquang hải