Tảng băng trôi A-23a từng lớn nhất thế giới đang dạt vào Nam Đại Tây Dương và bước vào những ngày cuối cùng. Với những hoa văn xanh lam kỳ ảo trong ảnh vệ tinh NASA, khối băng hơn 40 năm tuổi ra đi theo cách đầy ngoạn mục.

Giới khoa học và cộng đồng mạng toàn cầu đang đặc biệt chú ý tới A-23a – tảng băng trôi từng lớn nhất hành tinh, ra đời cách đây gần 40 năm. Sau khi tách khỏi Nam Cực từ năm 1986, A-23a đã trải qua một hành trình dài và đầy biến động trước khi trôi dạt vào Nam Đại Tây Dương, nơi nó đang dần tan chảy và khép lại "cuộc đời" của mình. Dù sắp biến mất, tảng băng khổng lồ này lại gây ấn tượng mạnh nhờ vẻ đẹp kỳ ảo với những hoa văn xanh lam nổi bật nhìn thấy rõ trong ảnh vệ tinh NASA.

A-23a vốn là một phần của thềm băng Filchner ở phía đông bán đảo Nam Cực, trải dài về hướng Nam Mỹ. Vào năm 1986, một mảng băng khổng lồ rộng khoảng 4.000 km² đã tách ra, hình thành một tảng băng dạng bàn có bề mặt phẳng và kích thước gần bằng bang Rhode Island của Mỹ. Trọng lượng của khối băng này được ước tính hơn một nghìn tỷ tấn, khiến nó trở thành một trong những tảng băng trôi đồ sộ nhất từng được ghi nhận.

Sau khi tách khỏi "mái nhà" Nam Cực, A-23a không lập tức trôi đi xa. Trong nhiều thập kỷ, nó bị mắc kẹt dưới đáy biển Weddell và gần như "đóng băng" tại chỗ. Phải đến năm 2020, tảng băng mới bắt đầu hành trình về phía bắc, trôi dọc theo bán đảo Nam Cực. Trên đường đi, nó nhiều lần mắc cạn rồi lại tiếp tục dạt ra biển khơi. Hiện nay, A-23a đang dập dềnh gần đảo Nam Georgia – một khu vực được mệnh danh là "nghĩa địa băng trôi".

Theo Trung tâm Băng Quốc gia Hoa Kỳ, tính đến ngày 9/1, diện tích của A-23a đã thu hẹp đáng kể, chỉ còn khoảng 781 km² do nhiều mảng băng bị vỡ ra trong vùng nước ấm hơn. Chris Schuman, nhà khoa học đã nghỉ hưu, nhận định rằng khả năng A-23a "sống sót" qua mùa hè của Nam Bán cầu là rất thấp. Nói cách khác, tảng băng từng hùng vĩ này đang ở những ngày cuối cùng của vòng đời.

Điều khiến A-23a thu hút sự quan tâm không chỉ nằm ở kích thước hay tuổi đời mà còn ở vẻ ngoài độc đáo. Trên bề mặt của nó xuất hiện những vệt xanh lam rực rỡ, tạo thành các hoa văn uốn lượn đầy nghệ thuật. Ted Scambos, nhà khoa học nghiên cứu tại Đại học Colorado ở Boulder, cho biết những vùng xanh này có thể là nước băng tan tích tụ trong các khe nứt. Ông giải thích: "Bạn có sức nặng của nước nằm trong các vết nứt trên băng và ép chúng mở ra".

Ngoài ra, Walt Meier từ Trung tâm Dữ liệu Băng và Tuyết Quốc gia cho rằng các hoa văn trên A-23a giống như những rãnh song song, hình thành theo thời gian và có tác dụng "dẫn hướng dòng chảy của nước tan" trên bề mặt băng. Chính sự kết hợp giữa cấu trúc băng và nước tan đã tạo nên hiệu ứng thị giác hiếm thấy này.

Không chỉ có màu trắng và xanh lam, nhiều tảng băng trôi khác trên thế giới còn mang sắc xanh lục, vàng hay thậm chí đen. Các nhà khoa học cho biết màu xanh ngọc có thể xuất hiện khi băng phản chiếu ánh sáng từ thực vật phù du trong nước biển.

Việc A-23a trôi về phía bắc cũng là một kịch bản quen thuộc của các tảng băng trôi. Dòng hải lưu Weddell xoáy theo chiều kim đồng hồ, kéo băng ra khỏi Nam Cực và đẩy chúng vào Biển Scotia cũng như Eo biển Drake. Một chuyên gia NASA nhận định: "Nước ở vĩ độ này là nơi kết thúc số phận đối với các tảng băng trôi". Với A-23a, hành trình gần 40 năm sắp đi đến hồi kết.